Δευτέρα, 1 Μαρτίου 2021

Θήλωμα




Πρόκειται για ογκίδιο που εμφανίζεται στο στόμα, συχνότερα στη γλώσσα, τα χείλη και τη μαλακή υπερώα. Συνήθως είναι μεμονωμένο, μισχωτό, με χρώμα λευκό ή φυσιολογικού βλεννογόνου. Τις περισσότερες φορές μοιάζει με κουνουπίδι (ανθοκραμβοειδές).
Η επικρατέστερη θεωρία για τα θηλώματα είναι ότι οφείλονται σε στελέχη του ιού HPV (κυρίως το 6 και το 11).
Θεραπευτικά είναι μονόδρομος η χειρουργική αφαίρεση της βλάβης και στη συνέχεια η ιστολογική εξέταση αυτής ώστε να υπάρχει τεκμηριωμένη διάγνωση.

Παρασκευή, 5 Φεβρουαρίου 2021

Τριχωτή γλώσσα

 ΤΡΙΧΩΤΗ ΓΛΩΣΣΑ


Η έκφραση "μάλλιασε η γλώσσα μου", σύμφωνα με τον Τάκη Νατσούλη, προέρχεται από τιμωρίες της βυζαντινής εποχής, που ήταν ανάλογες με το παράπτωμα. Όταν π.χ. ένας έλεγε πολλά, δηλαδή έλεγε λόγια που δεν έπρεπε να ειπωθούν, τότε τον τιμωρούσαν με έναν τρομερό τρόπο: Του έδιναν ένα ειδικό χόρτο που ήταν υποχρεωμένος με το μάσημα να το κάνει πολτό μέσα στο στόμα του. Το χόρτο, όμως, αυτό ήταν αγκαθωτό, στυφό και αρκετά σκληρό, τόσο που κατά το μάσημα στο στόμα του πρηζόταν και η γλώσσα, το ελατήριο δηλαδή της τιμωρίας του, άνοιγε, μάτωνε και γινόταν ίνες-ίνες, κλωστές-κλωστές, δηλαδή, όπως είναι τα μαλλιά.
Υπάρχει όμως και κυριολεκτική απόδοση της έκφρασης, την οποία συναντάμε σε μεγάλη μερίδα του πληθυσμού, όπου παρατηρείται επιμήκυνση και πάχυνση των τριχοειδών θηλών της γλώσσας (είναι οι θηλές που βρίσκονται σε όλη την άνω επιφάνεια της γλώσσας). Έτσι, ανάλογα την περίπτωση, οι θηλές της γλώσσας μετατρέπονται σε μικρό θάμνο, με χρώμα λευκωπό το οποίο όμως μπορεί να μεταβληθεί ανάλογα με τις διατροφικές συνήθειες ή το κάπνισμα.
Ως πιθανές αιτίες δημιουργίας τριχωτής γλώσσας έχουν αναφερθεί μύκητες, αναιμία, κακή υγιεινή, υπερβολική χρήση αντιβιοτικών κ.ά.
Θεραπευτικά, χρειάζεται καλό καθάρισμα με ειδική βούρτσα για την γλώσσα ώστε να μην μαζεύονται υπολείμματα τροφών τα οποία ενδέχεται να δημιουργήσουν μυκητιάσεις και καψίματα στην περιοχή.

Παρασκευή, 22 Ιανουαρίου 2021

Στοματίτιδα από επαφή κανέλλας

Η υπερβολική χρήση κανέλλας, κυρίως με τη μορφή καραμέλας, τσίχλας ή μέσων στοματικής υγιεινής, ενδέχεται να προκαλέσει μία σειρά βλαβών στο στοματικό βλεννογόνο, όπως λευκές πλάκες ή ερυθρές περιοχές, ακόμα και πληγές, κυρίως στη γλώσσα και τα ούλα. Οι βλάβες οφείλονται σε αλλεργική αντίδραση στα αιθέρια έλαια της κανέλλας που απελευθερώνονται και σπάνια εμφανίζονται με την φυσική κανέλλα των τροφών. Επειδή μοιάζουν και με αρκετές άλλες παθολογικές καταστάσεις, χρειάζεται προσοχή στην τελική διάγνωση.



Δευτέρα, 11 Ιανουαρίου 2021

Γεωγραφική γλώσσα

 ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

🌐
Πρόκειται για μία συναρπαστική, φυσιολογική παραλλαγή της εικόνας της γλώσσας.
Η εικόνα θυμίζει γεωγραφικό χάρτη, ενώ μεταβάλλεται από καιρό σε καιρό για να μην γίνει ποτέ βαρετή. Ουσιαστικά πρόκειται για κατά τόπους απόπτωση των τριχοειδών θηλών της γλώσσας, οπότε και δημιουργούνται οι περιοχές αυτές που μοιάζουν με χώρες.
Έχει συσχετιστεί κάποιες φορές με την ψωρίαση, ενώ συχνά συνυπάρχει με την αυλακωτή γλώσσα (μορφή δηλαδή γλώσσας που έχει "σχισίματα" στην επιφάνεια). Κάποιες φορές παρατηρείται αίσθημα καύσου.
Όπως είπαμε, δεν είναι κάτι παθολογικό. Αφού γίνει η διάγνωση, ζούμε με αυτό και ταξιδεύουμε όσο περισσότερο μπορούμε

Κοκκία Fordyce

 ΚΟΚΚΙΑ FORDYCE

Πρόκειται για, συνήθως, πολλαπλά λευκοκίτρινα κοκκία, που τα συναντάμε κυρίως στους βλεννογόνους των χειλέων και της παρειάς και, σπανιότερα, και σε άλλα μέρη του στόματος.
Η εικόνα τους για κάποιον που τα πρωτοπαρατηρεί μπορεί να φανεί ανησυχητική, πρόκειται όμως για απολύτως καλοήθεις εξεργασίες που απ' ότι φαίνεται αντιπροσωπεύουν έκτοπους σμηγματογόνους αδένες.
Καλό είναι η διάγνωσή τους να γίνει από κάποιον ειδικό, καθώς υπάρχουν παθολογικές καταστάσεις που μιμούνται την εικόνα τους. Από κει και πέρα δεν χρειάζεται καμία θεραπεία, εκτός ίσως από κάποιες ακραίες περιπτώσεις που υπάρχει αισθητικό πρόβλημα.

Δευτέρα, 9 Ιανουαρίου 2017

Τι είναι η Στοματολογία

Στοματολογία- Μία προσέγγιση


Στοματολογία είναι η ειδικότητα που ασχολείται με την παθολογία του στόματος, με οτιδήποτε, δηλαδή, μη φυσιολογικό συμβαίνει στη στοματική κοιλότητα, τα οστά των γνάθων, τους σιαλογόνους αδένες και τις όμορες περιοχές. Αν και όχι αρκετά γνωστή στο ευρύ κοινό, η Στοματολογία αποτελεί ουσιαστικά το σημείο τομής Οδοντιατρικής και Ιατρικής, αφού απαιτεί και συνδυάζει στοιχεία και από τις δύο αυτές επιστήμες. 

Πρόκειται για εξειδίκευση που αποκτάται ύστερα από επιπλέον πολυετείς και επίπονες σπουδές, με προαπαιτούμενο το πτυχίο της Οδοντιατρικής. Κατά συνέπεια, ο Στοματολόγος αποτελεί τον πλέον εξειδικευμένο και αρμόδιο ιατρό για την αντιμετώπιση των ποικίλων προβλημάτων της στοματικής περιοχής. Είναι δυστυχώς συνηθισμένο το φαινόμενο, ασθενείς με στοματολογικά προβλήματα να καταφεύγουν από τη μία ιατρική ειδικότητα στην άλλη χωρίς να βρίσκουν λύση, μέχρι να ενημερωθούν, κατά τύχη τις περισσότερες φορές, για την ύπαρξη της ειδικότητας του Στοματολόγου. Τα τελευταία χρόνια, στην Κλινική Στοματολογίας της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, κάνουμε μεγάλη προσπάθεια έτσι ώστε να ενημερωθεί το ευρύ κοινό σχετικά με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της ειδικότητα της Στοματολογίας.
Η Στοματολογία αποτελεί πολυσύνθετη εξειδίκευση που απαιτεί άριστη γνώση παθολογίας και χειρουργικής, τόσο για τη διάγνωση, όσο και για τη θεραπεία. Διαγνωστικά μέσα στη στοματολογία αποτελούν κυρίως η κλινική εξέταση, η διαγνωστική βιοψία, οι κατάλληλες αιματολογικές εξετάσεις, καθώς και η λήψη επιχρίσματος από το στόμα για μικροβιολογική ή κυτταρολογική εξέταση. Θεραπευτικά, συνήθως ακολουθείται φαρμακευτική αγωγή (βραχείας ή και μακροχρόνιας διάρκειας) με φάρμακα από όλο το φάσμα της φαρμακευτικής ή πραγματοποιείται χειρουργική αφαίρεση της βλάβης (συνήθως στο ιατρείο, σπανιότερα σε νοσοκομείο), όταν αυτό είναι σκόπιμο.

Είναι επιβεβλημένο, καθένας από εμάς, όταν αντιληφθεί κάποια μη δικαιολογημένη ή ανορθόδοξη μεταβολή στο στόμα του (όπως π.χ πόνο, διόγκωση, εμφάνιση ογκιδίων, αιμορραγία, μεταβολή χρώματος ή υφής του βλεννογόνου, λευκές ή μελανές κηλίδες, πληγές που δεν κλείνουν, άφθες που επιμένουν, ξηροστομία, καυσαλγία, πίκρα, κακοσμία, διαταραχή της γεύσης και γενικότερα κάτι που δεν υπήρχε παλαιότερα) να εξεταστεί από Ειδικό Στοματολόγο, ιδιαίτερα μάλιστα όταν ανήκει σε ομάδα υψηλού κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου του στόματος (οικογενειακό ιστορικό καρκίνου στόματος, κάπνισμα, κατανάλωση οινοπνεύματος, επιβεβαρυμμένο ιατρικό ιστορικό). Στην τελευταία, δε περίπτωση των ατόμων υψηλού κινδύνου, ο συχνός, τυπικός, περιοδικός έλεγχος είναι απαραίτητος ακόμα και με την απουσία συμπτωμάτων, αφού η κλινική εξέταση από κάποιο Ειδικό Στοματολόγο μπορεί να εκτιμήσει κάποια σημεία που ο ίδιος ο ασθενής να μην έχει αξιολογήσει ως ύποπτα.
Είναι όμως εξίσου επιβεβλημένο, καθένας από εμάς που διαπίστωσε κάτι στο στόμα του το οποίο χρήζει στοματολογικής εξετάσεως, να διατηρήσει την ψυχραιμία του και να μην ανατρέξει στο διαδίκτυο με τα συμπτώματα που υποκειμενικά αντιλαμβάνεται και την εικόνα που με τη δική του οπτική γωνία ερμηνεύει, εκβιάζοντας μια πρώτη διάγνωση, μιας και το μόνο που θα αποκομίσει από αυτό είναι συνήθως μια ψευδώς θετική ή ψευδώς αρνητική απάντηση.

Τέλος, για λόγους ενημέρωσης, πρέπει να αποσαφηνιστεί η διάκριση του Ειδικού Στοματολόγου (που όπως προαναφέρθηκε είναι εξειδίκευση της Οδοντιατρικής) από τον όρο Στοματολόγο που χρησιμοποιείται κάποιες φορές από αποφοίτους Οδοντιατρικών Σχολών βαλκανικών, κυρίως, χωρών, υποδηλώνοντας απλώς τον πτυχιούχο οδοντίατρο από τις χώρες αυτές.

Παρασκευή, 22 Απριλίου 2016

Καρκίνος του στόματος



  Άρθρο του Αθ. Ζακόπουλου που δημοσιεύτηκε στο τεύχος 141 του ενημερωτικού περιοδικού "Τα νέα του ΤΥΠΕΤ"


Πολύς λόγος γίνεται τους τελευταίους μήνες και στη χώρα μας για τις δυσκολίες της υλοποίησης των σχετικών αποφάσεων περί απαγόρευσης του καπνίσματος στους περισσότερους δημόσιους χώρους. Η ουσιαστικότερη όμως οδός για να επιτύχουν το σκοπό τους αντίστοιχες διατάξεις, είναι πάντα η σε βάθος κατανόηση από τον πολίτη του βαθμού της επικινδυνότητας που εμπεριέχει για τον εαυτό του το συστηματικό κάπνισμα. Και στον τομέα αυτό, η κλινική εμπειρία και πολύχρονη επαφή με τους οδοντιατρικούς ή στοματολογικούς ασθενείς έχει δείξει ότι, ένα μεγάλο ποσοστό, αγνοεί την ύπαρξη του καρκίνου του στόματος, βασικότερος αιτιολογικός παράγοντας του οποίου είναι βέβαια το κάπνισμα. Και όμως, οι μορφές καρκίνου του χείλους, του στόματος και του ρινοφάρυγγα, συνολικά, αποτελούν την έκτη πιο συχνή κακοήθεια διεθνώς και μπορούν να οδηγήσουν ακόμα και στο θάνατο λόγω, κυρίως, μη έγκαιρης διάγνωσης. Τα κρούσματα καρκίνου αποκλειστικά στη στοματική κοιλότητα, ανέρχονται παγκοσμίως σε 300.000 ετησίως, κατατάσσονται, δε, σε τουλάχιστον 40 είδη, ποσοστό που αντιπροσωπεύει το 3-5% των καρκίνων όλου του σώματος.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ
Οι κυριότεροι αιτιολογικοί παράγοντες που έχουν ενοχοποιηθεί για τον καρκίνο του στόματος, αλλά και για τις διάφορες προκαρκινικές καταστάσεις,  είναι οι εξής:
1.     Κάπνισμα.  Όπως έχει ήδη αναφερθεί πρόκειται για τον κυριότερο αιτιολογικό παράγοντα, πράγμα απολύτως λογικό αφού το στόμα αποτελεί την πρωταρχική πύλη εισόδου του τσιγάρου, αλλά και τον τόπο εναπόθεσης αυτού (χείλη) κατά την διαδικασία του καπνίσματος.
2.     Οινόπνευμα. Η χρήση οινοπνευματωδών ποτών συνδράμει στην καρκινογένεση μόνο σε συνδυασμό με το κάπνισμα και όχι από μόνη της.
3.     Ακτινοβολία. Και ειδικά η υπερβολική έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, κυρίως λόγω επαγγέλματος, ενοχοποιείται για νεοπλασίες στα χείλη και το δέρμα του προσώπου.
4.     Ιοί.  Όπως ο Epstein-Barr και συγκεκριμένα στελέχη HPV.
5.     Χρόνιοι ερεθιστικοί και τραυματικοί παράγοντες.  Όπως οξύαιχμα, κατεστραμμένα δόντια, προσθετικές εργασίες με κακά όρια ή οδοντοστοιχίες με μη καλή εφαρμογή, όταν δρουν ερεθιστικά/διεγερτικά για μεγάλο χρονικό διάστημα.
6.     Άλλοι παράγοντες. Όπως η έλλειψη βιταμίνης Α, το σύνδρομο Plummer-Vinson ή νόσοι όπως η σύφιλη.


ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ
Η εικόνα με την οποία εμφανίζεται ο καρκίνος του στόματος και οι διάφορες προκαρκινικές καταστάσεις εμφανίζει μεγάλη ποικιλομορφία και, δυστυχώς, δεν είναι πάντα «θορυβώδης». Σε γενικές γραμμές, μπορεί να έχουμε την εμφάνιση λευκής, μη αποκολλώμενης πλάκας, ερυθρής περιοχής, ογκιδίου ή όγκου ή, συνηθέστερα, έλκους (μιας ανοιχτής πληγής δηλαδή) το οποίο δεν έχει προέλθει από κάποιο τραυματικό παράγοντα και δεν κλείνει για μεγάλο χρονικό διάστημα. Η εντόπιση των βλαβών αυτών μπορεί να είναι οπουδήποτε στη στοματική κοιλότητα, συχνότερα όμως συναντώνται στις πλάγιες περιοχές του κάτω χείλους,  στα πλάγια χείλη της γλώσσας και στο έδαφος του στόματος. Εμφανίζεται συχνότερα στην τέταρτη δεκαετία της ζωής και οι άντρες έχουν το (θλιβερό) προβάδισμα έναντι των γυναικών, διαφορά όμως που χρόνο με το χρόνο μειώνεται καθώς τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί σημαντικά οι γυναίκες καπνίστριες.



ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
Το βασικότερο από τα πράγματα που οφείλουμε να κάνουμε για να προστατεύσουμε τον οργανισμό μας είναι να φροντίσουμε έτσι ώστε κανένας από τους προαναφερθέντες αιτιολογικούς παράγοντες να μην αποτελεί καθημερινή πρακτική στη ζωή μας. Από εκεί και πέρα, οι κλινικοστατιστικές μελέτες επισημαίνουν ότι η έγκαιρη διάγνωση είναι το α και το ω στον καρκίνο του στόματος. Η νόσος αυτή έχει χαρακτηριστεί και ως «η νόσος των φτωχών» ακριβώς επειδή τα περισσότερα κρούσματα εμφανίζονται στις πιο φτωχές πληθυσμιακές ομάδες που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας και στη σωστή ενημέρωση. Είναι άρα ανεπίτρεπτο στην Ελλάδα του 2010 και σε ένα όργανο του σώματος τόσο «οικείο» και εύκολα προσβάσιμο όπως το στόμα, να αφήνουμε για μεγάλο χρονικό διάστημα μια αναίτια βλάβη χωρίς να εξεταζόμαστε από κάποιο εξειδικευμένο στοματολόγο ή, σε πρώτη φάση, από τον οδοντίατρο που μας παρακολουθεί. Σε αυτή ακριβώς την επονομαζόμενη «καθυστέρηση ασθενούς» οφείλεται σε ένα μεγάλο ποσοστό η χρονοτριβή στη διάγνωση και, κατά συνέπεια, στην ενδεδειγμένη θεραπεία του καρκίνου του στόματος (χειρουργική, ακτινοβολία, χημειοθεραπείες). Είναι χρέος μας λοιπόν, αφενός να διερευνούμε αμέσως την οποιαδήποτε παθολογική κατάσταση εμφανίζεται στη στοματική μας κοιλότητα και, αφετέρου (ιδιαίτερα εάν ανήκουμε στις ομάδες υψηλού κινδύνου), να πραγματοποιούμε σχολαστικά τον  εξαμηνιαίο στοματολογικό έλεγχο ρουτίνας ώστε να ανιχνευτούν τυχόν ανωμαλίες που βρίσκονται σε πολύ αρχικά, σχεδόν μη ορατά από κάποιον μη ειδικό, στάδια.